Tổng Hợp Các Loại Sâu Bệnh Trên Cây Xoài Và Cách Trị Triệt Để

Việc nhận diện chính xác các tác nhân gây hại là yếu tố then chốt để bảo vệ năng suất và chất lượng trái xoài. Bà con nông dân trồng xoài luôn phải đối mặt với nhiều thách thức từ sâu bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và lợi nhuận. Bài viết này SunDrone tổng hợp chi tiết các loại sâu bệnh trên cây xoài phổ biến nhất hiện nay, đi kèm các biện pháp xử lý chuyên sâu từ chuyên gia nông nghiệp. Mục tiêu là giúp nhà vườn chủ động kiểm soát và ngăn ngừa thiệt hại kinh tế một cách triệt để, đảm bảo mùa màng bội thu.

1. Các loại sâu bệnh trên cây xoài phổ biến

Các loại sâu bệnh trên cây xoài phổ biến

Vườn xoài của bà con có nguy cơ bị tấn công bởi nhiều loại sâu hại khác nhau, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng quả. Dưới đây là một số loại sâu hại phổ biến nhất và cách nhận biết chúng:

1.1. Rầy bông xoài (Idioscopus spp.)

Rầy bông xoài (Idioscopus spp.)

• Dấu hiệu: Rầy bông xoài là một trong những loài gây hại nguy hiểm nhất cho cây xoài, đặc biệt trong giai đoạn ra hoa. Chúng chích hút nhựa bông và lá non, làm cho bông bị khô và rụng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đậu trái. Ngoài ra, rầy còn tiết ra chất thải ngọt (mật) tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển, làm giảm khả năng quang hợp của cây.
• Thời điểm xuất hiện: Rầy bông xoài thường xuất hiện nhiều nhất vào giai đoạn cây ra bông, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết ấm áp và ẩm ướt.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc trừ rầy chuyên dụng, tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Vệ sinh vườn: Loại bỏ các cành khô, lá rụng để giảm nơi trú ẩn của rầy.
  • Sử dụng bẫy: Bẫy dính màu vàng có thể giúp giảm số lượng rầy trong vườn.

1.2. Sâu đục trái xoài (Deanolis albizonalis)

Sâu đục trái xoài (Deanolis albizonalis)

• Dấu hiệu: Sâu đục trái xoài gây hại bằng cách đục vào bên trong quả, tạo ra các lỗ nhỏ trên vỏ. Bà con có thể nhận thấy có dịch chảy ra từ các lỗ này. Quả bị sâu đục thường bị thối và rụng sớm, gây thiệt hại lớn về năng suất.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Bao trái: Sử dụng túi bao trái chuyên dụng để bảo vệ quả khỏi sự tấn công của sâu.
  • Phun thuốc: Phun thuốc trừ sâu khi phát hiện có sâu non mới nở.
  • Thu gom và tiêu hủy: Thu gom và tiêu hủy các quả bị sâu đục để ngăn chặn sự lây lan.

1.3. Ruồi đục quả (Bactrocera dorsalis)

Ruồi đục quả (Bactrocera dorsalis)

• Dấu hiệu: Ruồi đục quả là một trong những loài gây hại phổ biến và khó kiểm soát nhất trên cây xoài. Ruồi cái đẻ trứng vào bên trong quả, trứng nở thành dòi và ăn thịt phần thịt quả, làm cho quả bị mềm thối.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Bẫy ruồi: Sử dụng bẫy dẫn dụ ruồi đực (methyl eugenol) để giảm số lượng ruồi trong vườn.
  • Vệ sinh vườn: Thu gom và tiêu hủy các quả rụng để ngăn chặn sự sinh sản của ruồi.
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc trừ ruồi chuyên dụng, tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Bao trái: Sử dụng túi bao trái chuyên dụng để bảo vệ quả khỏi sự tấn công của ruồi.

1.4. Bọ cắt lá (Deporaus marginatus)

Bọ cắt lá (Deporaus marginatus)

• Dấu hiệu: Bọ cắt lá gây hại bằng cách cắt ngang lá non, làm ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây con.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc trừ bọ trĩ, rầy rệp để kiểm soát bọ cắt lá.
  • Vệ sinh vườn: Loại bỏ các cành khô, lá rụng để giảm nơi trú ẩn của bọ.

2. Các loại bệnh trên cây xoài có hại thường gặp 

Các loại bệnh trên cây xoài có hại thường gặp

Bên cạnh sâu hại, cây xoài còn dễ bị tấn công bởi nhiều loại bệnh, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển và năng suất. Dưới đây là một số bệnh hại phổ biến và cách phòng trị:

2.1. Bệnh thán thư (Colletotrichum gloeosporioides)

Bệnh thán thư (Colletotrichum gloeosporioides)

• Triệu chứng: Bệnh thán thư là một trong những bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất trên cây xoài. Bệnh gây ra các đốm đen trên lá, bông và trái. Đặc biệt, bệnh có thể gây rụng bông hàng loạt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất.
• Điều kiện phát triển: Bệnh thán thư phát triển mạnh trong điều kiện độ ẩm cao, mưa nhiều, đặc biệt là vào mùa mưa.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc trừ nấm gốc đồng hoặc các loại thuốc đặc trị bệnh thán thư theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Tỉa cành, tạo tán: Tạo không gian thông thoáng để giảm độ ẩm trong vườn.
  • Vệ sinh vườn: Thu gom và tiêu hủy các lá, cành, trái bị bệnh để ngăn chặn sự lây lan.
  • Bón phân cân đối: Bón phân đầy đủ và cân đối để tăng cường sức đề kháng cho cây.

2.2. Bệnh phấn trắng (Oidium mangiferae)

Bệnh phấn trắng (Oidium mangiferae)

• Triệu chứng: Bệnh phấn trắng gây ra lớp bột trắng bao phủ bông, cuống trái và lá non. Bệnh làm khô cháy bông, rụng trái non và làm giảm khả năng quang hợp của cây.
• Điều kiện phát triển: Bệnh phấn trắng phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết khô hanh, độ ẩm cao và nhiệt độ mát mẻ.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc trừ nấm đặc trị bệnh phấn trắng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Tỉa cành, tạo tán: Tạo không gian thông thoáng để giảm độ ẩm trong vườn.
  • Bón phân cân đối: Bón phân đầy đủ và cân đối để tăng cường sức đề kháng cho cây.

2.3. Bệnh xì mủ vàng / Đốm đen vi khuẩn (Xanthomonas campestris)

Bệnh xì mủ vàng / Đốm đen vi khuẩn (Xanthomonas campestris)

• Triệu chứng: Bệnh xì mủ vàng (hay còn gọi là đốm đen vi khuẩn) gây ra các vết nứt trên thân, cành và tiết ra mủ vàng. Trên trái, bệnh gây ra các vết loét đen góc cạnh, làm giảm chất lượng quả.
• Điều kiện phát triển: Bệnh xì mủ vàng phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều và có gió lớn.
• Biện pháp phòng ngừa và điều trị:
  • Cắt tỉa: Cắt tỉa và tiêu hủy các cành bị bệnh.
  • Phun thuốc: Sử dụng các loại thuốc gốc đồng hoặc các loại thuốc kháng sinh để phòng và trị bệnh.
  • Vệ sinh vườn: Giữ vườn thông thoáng, sạch sẽ.
  • Bón phân cân đối: Bón phân đầy đủ và cân đối để tăng cường sức đề kháng cho cây.
  • Vôi hóa: Quét vôi vào gốc cây để phòng bệnh.

3. Giải pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) cho vườn xoài

Giải pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) cho vườn xoài

Để quản lý sâu bệnh hại một cách hiệu quả và bền vững, SunDrone khuyến khích bà con áp dụng giải pháp phòng trừ tổng hợp (IPM). IPM là một phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp nhiều biện pháp khác nhau để kiểm soát sâu bệnh hại, giảm thiểu sự phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật hóa học, bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

3.1. Biện pháp canh tác và cơ giới

• Vệ sinh vườn: Thường xuyên vệ sinh vườn, thu gom và tiêu hủy các lá, cành, trái bị bệnh hoặc bị sâu hại để loại bỏ nguồn lây nhiễm.
• Tỉa cành tạo tán thông thoáng: Tỉa bỏ các cành già, cành vượt, cành bị sâu bệnh, tạo không gian thông thoáng để giảm độ ẩm và ánh sáng trong vườn, hạn chế sự phát triển của sâu bệnh hại.
• Bao trái: Đây là biện pháp hiệu quả để ngăn chặn ruồi đục quả và sâu đục trái tấn công. Sử dụng túi bao chuyên dụng hoặc các vật liệu tự nhiên như giấy báo, lá chuối để bao trái khi trái còn non.
• Quản lý cỏ dại: Loại bỏ cỏ dại xung quanh gốc cây để giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh hại và cạnh tranh dinh dưỡng với cây xoài.

3.2. Biện pháp sinh học

• Sử dụng thiên địch:
  • Kiến vàng: Kiến vàng là loài thiên địch rất hiệu quả trong việc kiểm soát các loại sâu hại như rệp, rầy, sâu ăn lá. Khuyến khích và bảo vệ kiến vàng trong vườn xoài.
  • Ong ký sinh: Sử dụng các loài ong ký sinh để kiểm soát sâu đục thân, sâu đục cành.
• Sử dụng các chế phẩm nấm đối kháng (Trichoderma):
  • Trichoderma: Nấm Trichoderma là một loại nấm đối kháng có khả năng ức chế sự phát triển của nhiều loại nấm gây bệnh trên cây xoài, đặc biệt là bệnh thán thư và bệnh xì mủ. Sử dụng chế phẩm Trichoderma để bón vào đất hoặc phun lên cây.

3.3. Biện pháp hóa học (Sử dụng đúng cách)

• Nguyên tắc 4 đúng khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật:
  • Đúng thuốc: Chọn đúng loại thuốc phù hợp với đối tượng sâu bệnh hại cần phòng trừ.
  • Đúng liều lượng và nồng độ: Sử dụng đúng liều lượng và nồng độ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Đúng thời điểm: Phun thuốc vào thời điểm sâu bệnh hại dễ bị tiêu diệt nhất.
  • Đúng cách: Phun thuốc đều lên toàn bộ cây, đặc biệt là những nơi sâu bệnh hại thường trú ẩn.
• Danh mục các hoạt chất khuyến nghị cho từng nhóm đối tượng cụ thể:
  • Sâu đục quả: Các hoạt chất như Abamectin, Emamectin benzoate.
  • Rệp sáp: Các hoạt chất như Buprofezin, Imidacloprid.
  • Bệnh thán thư: Các hoạt chất như Mancozeb, Copper Hydroxide.
  • Bệnh phấn trắng: Các hoạt chất như Hexaconazole, Tebuconazole.

Lưu ý:

• Trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc bảo vệ thực vật nào, bà con nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuân thủ các biện pháp an toàn lao động.
• Nên luân phiên sử dụng các loại thuốc khác nhau để tránh tình trạng sâu bệnh hại kháng thuốc.
• Ưu tiên sử dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học, ít độc hại với môi trường và sức khỏe con người.

4. Lưu ý quan trọng khi chăm sóc xoài sau khi điều trị bệnh

Lưu ý quan trọng khi chăm sóc xoài sau khi điều trị bệnh

Sau khi cây xoài trải qua quá trình điều trị bệnh, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò then chốt trong việc giúp cây phục hồi sức khỏe, tái tạo hệ rễ và tán lá, đồng thời tăng cường sức đề kháng để chống lại các tác nhân gây bệnh trong tương lai. SunDrone xin chia sẻ một số lưu ý quan trọng sau đây:

• Phục hồi hệ rễ và tán lá:
  • Tưới nước đầy đủ: Đảm bảo cung cấp đủ nước cho cây, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi. Tưới nước đều đặn, tránh để đất quá khô hoặc quá úng.
  • Che bóng cho cây: Nếu cây bị rụng lá nhiều, cần che bóng cho cây để giảm bớt sự thoát hơi nước và bảo vệ cây khỏi ánh nắng trực tiếp.
  • Sử dụng các chất kích thích sinh trưởng: Sử dụng các chất kích thích sinh trưởng như NAA, GA3 để giúp cây nhanh chóng ra rễ và chồi mới.
• Bổ sung dinh dưỡng cân đối (NPK + Vi lượng) để tăng sức đề kháng:
  • Phân bón NPK: Bón phân NPK với tỷ lệ cân đối, phù hợp với giai đoạn sinh trưởng của cây.
    • Giai đoạn phục hồi: Ưu tiên phân bón có hàm lượng đạm (N) cao hơn để kích thích cây ra lá và chồi mới.
    • Giai đoạn chuẩn bị ra hoa: Tăng cường phân bón có hàm lượng lân (P) và kali (K) để giúp cây ra hoa đậu quả tốt hơn.
  • Phân bón vi lượng: Bổ sung các nguyên tố vi lượng như Bo, Kẽm, Mangan, Sắt,... để giúp cây phát triển cân đối, tăng cường khả năng chống chịu sâu bệnh hại.
  • Phân hữu cơ: Bón phân hữu cơ để cải tạo đất, tăng cường độ phì nhiêu và cung cấp dinh dưỡng cho cây một cách từ từ.
• Theo dõi và phòng ngừa bệnh tái phát:
  • Kiểm tra thường xuyên: Thường xuyên kiểm tra cây để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh và có biện pháp xử lý kịp thời.
  • Phun phòng bệnh định kỳ: Phun phòng bệnh định kỳ bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học hoặc các loại thuốc hóa học có tác dụng phòng ngừa.
• Vệ sinh vườn:
  • Thu gom và tiêu hủy: Thu gom và tiêu hủy các lá, cành, trái bị bệnh để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.
  • Vệ sinh dụng cụ: Vệ sinh các dụng cụ làm vườn sau khi sử dụng để tránh lây lan bệnh từ cây này sang cây khác.

Ví dụ cụ thể:

• Sau khi điều trị bệnh thán thư, bà con có thể sử dụng phân bón lá có chứa các nguyên tố vi lượng như Kẽm (Zn) và Mangan (Mn) để giúp cây phục hồi nhanh hơn.
• Sau khi điều trị bệnh xì mủ, bà con có thể bón phân hữu cơ để cải tạo đất và tăng cường sức đề kháng cho cây.

Lưu ý:

• Liều lượng và cách sử dụng phân bón cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc khuyến cáo của các chuyên gia nông nghiệp.
• Nên kết hợp các biện pháp chăm sóc khác nhau để đạt hiệu quả tốt nhất.

Chăm sóc xoài sau khi điều trị các loại sâu bệnh trên cây xoài là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ. Việc phục hồi hệ rễ, tán lá, bổ sung dinh dưỡng cân đối, theo dõi và phòng ngừa bệnh tái phát, cùng với việc vệ sinh vườn thường xuyên sẽ giúp cây xoài của bà con nhanh chóng phục hồi sức khỏe, phát triển mạnh mẽ và cho năng suất cao. Hy vọng những chia sẻ trên đây từ SunDrone sẽ giúp bà con có thêm kiến thức và kinh nghiệm để chăm sóc vườn xoài của mình một cách hiệu quả nhất.

Hãy liên hệ ngay với Sundrone - giải pháp máy bay phun thuốc trừ sâu không người lái hàng đầu, giúp bạn chăm sóc vườn xoài một cách hiệu quả, tiết kiệm thời gian và công sức. Với Sundrone, việc phun thuốc, bón phân và theo dõi sức khỏe cây trồng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Liên hệ ngay để được tư vấn và trải nghiệm!